3 - إظهار محبّت قلبی‌

بدان که محبّت ، گرچه امری پوشیده و مخفی است و فعلی باطنی و قلبی ، ولی آثار و دلایل آشکار و شاخه‌های بسیار دارد .

محبّت به سان درخت پربرگ و باری است که بر شاخه‌هایش گلهای رنگارنگ نشسته ، بعضی از آثار آن در زبان؛ و بعضی در اعضا و جوارح انسان آشکار می‌گردد ، و همانطور که نمی‌توان درخت را از بروز دادن گلهایش منع کرد ، نشاید که صاحب محبّت را از اظهار آثار آن جلو گرفت .
گویند که در سینه غم عشق نهان ساز
در پنبه چسان آتش سوزنده بپوشم ؟
یکی از دلباختگان چه خوش سروده است :
اِذا هَمَمْتُ بِکِتْمانِ الهَوی نَطَقَتْ
مَدَامِعی بالّذی اُخفی مِنَ الأَلَمِ
فإنْ اَبُح أفْتَضِحْ مِنْ غَیْرِ مَنْفَعةٍ
وَ إنْ کَتَمْتُ فَدَمْعی غَیْرُ مُنْکَتِمِ
لکِنْ اِلی اللَّهِ أشْکُوما اُکابِدُهُ
مِنْ طُولِ وَجْدٍ وَ دَمْعٍ غَیْرُ مُنْصَرِمِ
اگر تلاش کنم که عشقم را مخفی بدارم اشکهایم از دردهای پوشیده‌ام سخن می‌گوید .
هرگاه آن را إفشا کنم بدون اینکه سودی برده باشم رسوا می‌شوم ، و چون کتمان نمایم اشکهایم پنهان نمی‌ماند .
ولی به درگاه خدا شِکوِه می‌برم آنچه می‌کشم از طولانی بودن اندوه و سرشک بی‌پایان
و همانطور که درخت هر چه بیشتر رشد کند و پرورش یابد گلها و شکوفه‌هایش فزونتر می‌شود ، همچنین هر چه محبّت و دوستی نیرومندتر گردد ، آثار و نشانه‌های آن بیشتر می‌شود .
و از آثار محبّت در چشم ، بی‌خوابی و اشکباری است . یکی از اهل اشتیاق در آثار حال فراق گفته :
لَوْ اَنَّ عَیْناً فِی الْفِراقِ بَکَتْ دَماً
لَرَأَیْتَ فی عَینی دَماً لا یَجْمَدُ
اگر چشمی در فراق خون می‌گریست ، در دیدگانم خون خشک ناشدنی می‌دیدی .
و ابوالعباس مبرّد در آغاز قصیده‌ای چنین می‌گوید :
بَکَیْتُ حَتّی بَکی مِنْ رَحْمَتی الْطَلَلُ
وَ مِنْ بُکائی بَکَتْ اَعْدایَ اِذْرَحَلُوا
آنقدر گریستم که ویرانه‌ها هم به حالم گریستند ، و از گریه‌ام دشمنانم هم گریه کردند وقتی یارانم رفتند .
و از نشانه‌های محبّت در زبان ، یاد کردن محبوب است همیشه و همه جا ، و شاهد بر این مدعی فرموده خدای تعالی در حدیث قدسی به موسی بن عمران علیه السلام است که : یاد من به هر حال و وضعی خوب است .
می‌گویم : حال اهل توجّه همین گونه است . خداوند متعال در قرآن مجید فرموده : « إنَّ فی خَلْقِ السَّمواتِ وَ الْاَرْضِ وَ اختلافِ اللّیلِ وَ النَّهارِ لآیاتٍ لِاُولِی الْأَلْبابِ الّذینَ یَذْکُرُونَ اللَّهَ قِیاماً وَ قُعُوداً وَ عَلی جُنُوبِهِمْ » ( 888 ) ؛ همانا در خلقت آسمانها و زمین و آمد و رفت پیاپی شب و روز نشانه‌هایی برای خردمندان است ، آنان که خدای را هنگام ایستادن و نشستن و خفتنشان یاد می‌کنند .
می‌گویم : این از آثار نهایت شوق آنان نسبت به محبوبشان می‌باشد .
و نیز از نشانه‌های زبانی محبّت ، یادآوری خوبیها و زیباییهای محبوب است - به هرگونه که خوشایند باشد - از همین روی روایات متعددی در فضیلت شعر گفتن در مدح ائمه اطهار علیهم السلام وارد شده که ما در اینجا به یک حدیث اکتفا می‌کنیم .
در بحار و وسائل از امام هشتم حضرت رضا علیه السلام رسیده که فرمود : هیچ مؤمنی در مدح ما شعری نگوید مگر اینکه خداوند متعال برای او در بهشت شهری بنا کند که هفت بار از دنیا وسیعتر باشد ، در آن شهر هر فرشته مقرّب و هر پیغمبر مرسلی به دیدار او روند ( 889 ) .
و دیگر از نشانه‌های محبّت در زبان ، دعا کردن و خواستن تمام خوبیها برای محبوب می‌باشد ، و این معنی کاملاً برای خردمندان روشن است و جز افراد نادان کسی آن را انکار نمی‌کند .
دلیل بر خوبی اظهار محبّت به زبان ، بلکه قرار دادن آن از ارکان شکر اینکه : دومین پایه ایمان می‌باشد ، در صورتی که حقیقت ایمان همان اعتقاد و باور است که در دل و باطن انسان قرار دارد ، چنانکه در قرآن مجید آمده : « إلّا مَنْ اُکْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمئِنٌ بالایمانِ » ( 890 ) ؛ مگر کسی که مورد إکراه واقع شود و حال آنکه دلش به ایمان مطمئن باشد .
و نیز آمده : « قالَتِ الأَعْرابُ آمنّا قُلْ لَمْ تؤمنُوا وَ لکِنْ قُولُوا أسْلَمْنا وَ لَمّا یَدْخُلِ الأیمانُ فی قُلُوبِکُمْ » ( 891 ) ؛ اعراب ( بادیه نشینان ) گفتند : ایمان آورده‌ایم ، بگو : ایمان نیاورده‌اید ولی بگویید اسلام آورده‌ایم که هنوز ایمان در دلهایتان وارد نشده است .
بنابراین ایمان در حقیقت جز محبّت خدا و رسول و ولیّ او نیست . با وجود این لازم است آنچه در دل معتقدیم به زبان آوریم و گرنه آثار ایمان بر آن مترتّب نخواهد شد .
نتیجه اینکه : دعا کردن برای فَرَجِ مولی صاحب الزمان صلوات اللَّه علیه نشانگر حقیقت ایمان است ، همانطور که شعر گفتن در مدح ائمه اطهار علیهم السلام اظهار محبّت و علامت ایمان است - چنانکه متذکر شدیم - .
و نیز روایاتی که درباره فضیلت اظهار محبّت امیرمؤمنان علی علیه السلام به زبان وارد شده ، بر این معنی هم دلالت دارد ، چون که منظور ابراز محبّت قلبی است ، و بدون تردید دعا کردن برای تعجیل فرج از مصادیق حتمی این عنوان می‌باشد ، چنانکه توضیح آن خواهد آمد .
این بیت که یکی از اهل عرفان سروده مناسب اینجا است :
عِباراتُنا شَتّی وَ حُسْنُکَ وَاحدٌ
وَ کُلٌ الی ذاکَ الجَمالِ یُشیرُ
عبارتهای ما گوناگون و حُسن تو یکی است ، و هر کدام از ما به آن جمال اشاره می‌کند .
البته منظور آن است که او در جهات حسن یکتا است ، نه اینکه حسن او در یک جهت منحصر است . این نکته را بدان و این فایده را مغتنم شمار .
و نیز از دلایل فضیلت اظهار محبّت به زبان ، روایاتی است که در آداب معاشرت با برادران دینی وارد شده ، در حدیث صحیحی در کتاب کافی از امام صادق علیه السلام آمده که : به هشام بن سالم فرمود : اگر کسی را دوست داشتی او را از این امر مطّلع ساز که دوستی بین شما را محکمتر می‌گرداند ( 892 ) .
و نیز در حدیث صحیحی - به اصطلاح قدما - از نصر بن قابوس الجلیل رضی الله عنه آمده که گفت : امام صادق علیه السلام به من فرمود : اگر کسی از برادرانت را دوست داشتی او را از این امر با خبر کن ، که حضرت ابراهیم علیه السلام گفت : پروردگارا به من بنمایان چگونه مردگان را زنده می‌کنی . [خداوند] فرمود : مگر ایمان نیاورده‌ای ، گفت : چرا ولی برای اینکه دلم اطمینان یابد [ این درخواست را می‌کنم ( 893 ) ] .
مجلسی در کتاب مرآة العقول در شرح این حدیث گفته : و این حدیث با روایتی که در کتاب عیون اخبار الرضا در تفسیر آیه وارد شده کاملاً منطبق است ، و مراد آن است که دلم بر دوستی و خلیل قرار دادن من اطمینان یابد ( 894 ) .
می‌گویم : منظور از آگاه ساختن و مطلع نمودن برادر دینی از محبّت ، هر کاری که دلالت بر آن دارد می‌باشد ، نه با زبان تنها . شاهد بر این معنی آن است که : ابراهیم علیه السلام اجابت دعای خویش را علامت خلیل گرفتنش از سوی خداوند قرار داد ، بنابراین اهتمام ورزیدن به دعا برای تعجیل فرج امام علیه السلام اظهار محبّت نسبت به آن جناب است ، و سبب می‌شود که آن حضرت نیز نسبت به دعاکننده دوستی بیشتری پیدا کند ، بلکه موجب محبّت پدران بزرگوارش هم می‌شود . چون دعا کردن برای امام عصر عجل اللَّه فرجه ابراز دوستی نسبت به تمام این خاندان است . لذا مایه جلب عنایت و محبّت آنان می‌گردد . اگر جز این اثر نیک بر دعا کردن نبود ، همین مکرمت بزرگ بس بود .

خواندن 77 دفعه
محتوای بیشتر در این بخش: « 2 - زیاد شدن نعمت‌ 4 - نشانه انتظار »

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

گوهر ناب

امام زمان عج فرمودند:

اگر شيعيان ما ـ كه خداوند آنها را به طاعت و بندگى خويش موفّق بدارد ـ در وفاى به عهد و پيمان الهى اتّحاد واتّفاق مى‌داشتند و عهد و پيمان را محترم مى‌شمردند، سعادت ديدار ما به تأخير نمى‌افتاد و زودتر به سعادت ديدار ما نائل مى‌شدند.

اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج

جهت تعجیل در فرج

وارث غدیر

امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف

صلوات