13 - وسیله به سوی خداوند متعال‌

خدای عز و جل فرمان داده که به سوی او وسیله گرفته شود آنجا که فرموده :

« یا اَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ابْتَغُوا اِلَیهِ الوَسیلَةَ وَ جاهِدُوا فی سَبِیلِهِ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُون » ( 975 ) ؛ ای کسانی که ایمان آورده‌اید تقوای الهی پیشه کنید و به سوی او وسیله برگیرید و در راه او جهاد کنید باشد که رستگار شوید .
در این آیه سه چیز سبب رستگاری و نجات معرفی شده که هر سه در دعا برای حضرت صاحب الزمان عجل اللَّه فرجه جمع است ، زیرا که اولین مراتب تقوی ایمان است و بدون تردید دعا برای آن حضرت نشانه ایمان و سبب کمال آن است ، و نیز : از اقسام جهاد با زبان است ، همچنین وسیله به سوی پروردگار رحمان می‌باشد که به دو وجه توضیح داده می‌شود :
اوّل : معنی وسیله - به طوری که در مجمع البیان آمده ( 976 ) - رشته ارتباط و نزدیک شدن است ، و شکی در این نیست که این دعا رشته ارتباط و نزدیک شدن به خداوند متعال است ، همچون سایر عبادتها که با آنها قرب و نزدیکی حاصل می‌شود ، و البته این دعا از مهمترین وسایل تقرّب و نزدیکترین راههای ارتباط و ارزنده‌ترین آنها است ، چنانکه در این کتاب به یاری پروردگار معلوم خواهد شد .
دوّم : اینکه منظور از وسیله - به طور خصوص در آیه شریفه - همان امام علیه السلام است ، چنانکه در تفسیر علی بن ابراهیم قمی درباره این آیه آمده که فرمود : به وسیله امام به او تقرّب جویید ( 977 ) .
که ظاهراً این گفته مستند به روایت از امام علیه السلام است .
و در البرهان از امیرمؤمنان علی علیه السلام آورده که در مورد آیه : « وَ ابْتَغُوا اِلَیهِ الوَسیلَةَ » ، فرمود : من وسیله او هستم ( 978 ) .
و در مرآة الانوار از کتاب الواحدة از طارق بن شهاب است که گفت : در حدیثی امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود : امامان از آل محمد صلی الله علیه وآله وسلم وسیله به سوی خداوند و رشته اتصال به عفو و گذشت او هستند ( 979 ) .
و نیز از کتاب ریاض الجنان از جابر نقل کرده که پیغمبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم در حدیثی که فضیلت خود و امامان را بیان می‌کرد فرمود : ما وسیله به سوی خدا هستیم ( 980 ) .
و در بعضی از زیارتها آمده : و آنان را وسیله به سوی رضوانت قرار دادی .
و در دعای ندبه است : و آنان را مایه رسیدن به قرب خویش و وسیله به سوی رضوانت ساختی .
و در دعای سیّد العابدین علیه السلام روز عرفه می‌خوانیم : و آنان را وسیله به سوی خود و راه به سوی بهشت خویش قرار دادی ( 981 ) .
از اینها به دست آمد که منظور از وسیله همان امام است ، بنابراین وسیله برگرفتن به سوی خداوند؛ انجام دادن اموری است که مایه رضایت و نزدیکی به درگاه آن حضرت است ، و چون خداوند عز و جل برای هر قوم هدایت کننده‌ای و برای هر امت امامی قرار داده چنانکه فرموده : « وَ لِکُلِّ قَوْمٍ هادٍ » ؛ و برای هر قوم هدایت کننده‌ای هست .
امام علیه السلام را وسیله‌ای برای آنان به سوی خویش تعیین کرده ، پس بر هر قومی لازم است که هادی و وسیله خود را بشناسند و هر آنچه موجب نزدیک شدن به او و مایه رضایتش هست انجام دهند ، زیرا که بدون شناخت او تقرّب سودی ندارد . از همین روی در حدیثی که مورد قبول شیعه و سنی است از رسول اکرم صلی الله علیه وآله وسلم آمده : مَنْ ماتَ وَ لَمْ یَعْرِفْ إمامَ زَمانِهِ ماتَ میتةً جاهلیّة؛ هر کس بمیرد در حالی که امام زمانش را نشناخته باشد به مرگ جاهلیّت مرده است ( 982 ) .
بنابراین آنکه امام زمانش را نشناخته باشد مثل کسی است که هیچ یک از امامان را نشناخته باشد ، و دلیل بر این معنی روایات متواتری است که بعضی از آنها را می‌آوریم .
در مرآة الانوار و غیر آن از امام صادق علیه السلام آمده که فرمود : حسین علیه السلام بر اصحاب خود بیرون آمد و فرمود : ای مردم؛ خداوند عز و جل بندگان را نیافرید مگر برای اینکه معرفت یابند ، پس اگر او را شناختند و عبادت کردند از عبادت غیر او بی‌نیاز شوند . مردی به آن حضرت عرض کرد : ای فرزند رسولخدا صلی الله علیه وآله وسلم پدر و مادرم به فدایت ، معرفت خدا چیست ؟ فرمود : در هر زمان شناخت خداوند به شناختن امامی است که بر مردم اطاعتش واجب است ( 983 ) .
آنگاه مؤلف کتاب از استادش علّامه مجلسی حکایت کرده که در بحار گفته است : به این جهت معرفت خداوند به معرفت امام علیه السلام تفسیر شده که معرفت اللَّه جز از ناحیه امام حاصل نمی‌شود ، و یا اینکه بهره گرفتن از معرفت الهی مشروط به معرفت امام علیه السلام است .
اکنون که این مطلب معلوم شد می‌گوییم : بی‌تردید دعا برای تعجیل فرج مولی صاحب الزمان عجل اللَّه فرجه از اهمّ وسایلی است که خداوند متعال وسیله به سوی خودش قرار داده ، نه تنها به سوی خداوند که به سوی تمام امامان بلکه تمام انبیا و اوصیا است که وسایل ربانی و پدران روحانی می‌باشند ، و این دعا مایه سرور و خرسندی آنان و طلبِ هدف و مقصود ایشان است ، اضافه بر همه اینها اطاعت اولی الامر است که خداوند عز و جل اطاعت آنان را فرض کرده و فرموده : « اَطیعُوا اللَّه وَ اَطیعُوا الرَّسُولَ وَ اُولِی الْاَمْرِ مِنْکُمْ » ( 984 ) ؛ اطاعت کنید از خدا و اطاعت کنید از رسول و اولی الامر .
زیرا که خود آن حضرت امر فرموده برای تعجیل فرج او زیاد دعا کنیم .
و شاهد بر آنچه گفته شد : در البرهان و غیر آن از حضرت ابوجعفر باقر علیه السلام درباره فرموده خداوند : « فَاِذا قُضِیَتِ الصَّلاةُ فانْتَشِرُوا فی الْأَرْضِ وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّه » ( 985 ) ؛ پس چون نماز پایان یافت در زمین پراکنده شوید و از فضل الهی طلب نمایید .
آمده که فرمود : منظور از نماز ( صلاة ) بیعت امیرالمؤمنین علیه السلام و مراد از زمین اوصیا هستند که خداوند به طاعت و ولایت آنان امر فرموده ، همچنان که به اطاعت پیغمبر صلی الله علیه وآله وسلم و امیرمؤمنان علیه السلام فرمان داده ، و از آنان به کنایه نام برده است . و درباره : و از فضل الهی طلب نمایید ، فرمود : و فضل الهی را بر اوصیا طلب کنید ( 986 ) . . . .
می‌گویم : تشبیه امام علیه السلام به زمین به خاطر چند وجه است از جمله :
1 - خداوند متعال زمین را محل قرار و سکونت خلایق قرار داده که در آن زندگی می‌کنند و آرامش و راحت می‌یابند ، و در بخشهای سوم و چهارم کتاب گذشت که سکون و برقراری زمین به وجود امام است ، پس آرامش و استراحت تمام موجودات زمین به وجود امام علیه السلام بستگی دارد .
2 - زمین واسطه رسیدن برکتهای آسمانی به اهل عالم است چنانکه خداوند فرماید : « وَ تَرَی الْأَرْضَ هامِدَةً فَاِذا أنْزَلْنا عَلَیها المآءَ اهتزَّتْ وَ رَبَتْ وَ أنْبَتَتْ مِنْ کُلِّ زَوجٍ بَهیج » ( 987 ) ؛ و زمین را خشک و بی‌گیاه می‌نگری پس چون باران بر آن فرو ریزیم سبز و خرّم شده و نمو می‌کند و از هر نوع گیاه زیبا برویاند .
امام علیه السلام نیز واسطه رسیدن برکت الهی به اهل عالم است - چنانکه گذشت - .
3 - خداوند متعال انواع مختلفی از نعمتها را از زمین رویانیده ، میوه‌ها و علفها و کلاء و غیر اینها را بر حسب نیاز خلق از آن برآورده تا انسان و حیوان و حشره متناسب با حال خویش از آنها برخوردار شوند ، خداوند می‌فرماید : « ثُمَّ شَقَقْنا الْأَرْضَ شَقّاً فَأَنْبَتْنا فیها حَبّاً وَ عِنَباً وَ قَضْباً وَ زَیتوناً وَ نَخْلاً وَ حَدائقَ غُلباً وَ فاکِهَةً وَ أَبّاً مَتَاعاً لَکُمْ وَ لِأَنْعامِکُمْ » ( 988 ) ؛ پس خاک زمین را شکافتیم و از آن حبوبات و انگور و نباتاتی که چند بار بدروند و زیتون و خرما و باغهای پر درخت ( جنگلها ) و میوه‌ها و علفها رویاندیم ، بهره جستنی برای شما و چهارپایانتان .
از وجود امام علیه السلام نیز انواع بسیاری از علوم و احکام بر حسب نیازهای خلق و مصالح آنان ظاهر گردیده تا به دیگری نیازمند نشوند .
وجوه دیگری نیز با دقت و تدبر به دست می‌آید که عجالتاً این چند وجه به خاطر رسید ، و توفیق از خدا است .
توضیح : شیخ طبرسی در مجمع البیان گفته : قضب : یونجه تازه است که چند بار چیده می‌شود ، برای علوفه چهارپایان . [ این گفتار] از ابن عباس و حسن است ، و أبّ : چراگاه علف و سایر گیاهان برای چهار پایان است ( 989 ) .
و در قاموس گفته : قضب : هر درخت دراز و گسترده شاخ و برگ است ، و أبّ : جای پر گیاه یا چراگاه یا آنچه از گیاه و غیر آن از زمین می‌روید .

خواندن 57 دفعه

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

گوهر ناب

امام زمان عج فرمودند:

اگر شيعيان ما ـ كه خداوند آنها را به طاعت و بندگى خويش موفّق بدارد ـ در وفاى به عهد و پيمان الهى اتّحاد واتّفاق مى‌داشتند و عهد و پيمان را محترم مى‌شمردند، سعادت ديدار ما به تأخير نمى‌افتاد و زودتر به سعادت ديدار ما نائل مى‌شدند.

اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج

جهت تعجیل در فرج

وارث غدیر

امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف

صلوات